Organisatie - 11 januari 2007

De meisjes van Larenstein

61

Toen hogeschooldirecteur Anne Bierma in 1973 aanbelde bij het klooster in Velp had hij weinig idee van wat er achter de muren van het gebouw gebeurde. Hij wist uit de krant dat het klooster leegliep en dat de nonnen wilden vertrekken. Bierma wilde een bod uitbrengen op het gebouw en het landgoed.

De oude moeder overste was er niet, dus Bierma moest even wachten op een antwoord op zijn aanbod. Uiteindelijk werd de koop onverwacht snel geregeld. De bosbouwschool, voordien in Arnhem gevestigd, betaalde 3,5 miljoen en betrok het enorme pand in Velp.
Van 1892 tot 1973 was het klooster het Liefdesgesticht De Goede Herder, opvangtehuis voor katholieke meisjes. In het ‘liefdesgesticht’ vonden twee groepen meisjes onderdak. ‘Gevallen meisjes’ die in aanraking waren geweest met justitie of een buitenechtelijk kind hadden gekregen, en weesmeisjes van katholieke huize.
Volgens een documentaire van het VPRO-geschiedenisprogramma OVT uit 2003 laat het regime in het klooster zich het best vergelijken met een jeugdgevangenis met een ontspoorde directeur. Met liefde had het in ieder geval weinig te maken.
Meisjes die bij het klooster werden afgeleverd werd bijna alles afgenomen. Ze kregen een nieuwe naam, en moesten hun kleren verruilen voor het zwarte jurkje dat alle Larensteinmeisjes aanhadden, en een bordeauxrood jurkje voor de zondag. De meisjes mochten niet praten over hun verleden, en op het uitwisselen van adressen of andere persoonlijke gegevens stonden flinke straffen. Net als op het overtreden van andere huisregels, zoals het spreekverbod tot tien uur ’s morgens.
Een vrouw vertelt in het radio-programma bijvoorbeeld over de angst van haar bejaarde moeder. Die sliep haar hele leven met het licht aan en raakte in grote paniek toen zij op een zaal van een verpleeghuis moest slapen met het licht uit. De reden voor haar paniek was een belevenis in het klooster Larenstein. Ze had als zevenjarig meisje een nacht lang opgesloten gezeten in de kelder, samen met een overleden, opgebaarde non.
Het harde regime zorgde er voor dat meisjes probeerden te ontsnappen, maar de hoge kloostermuur was een barrière die voor de meesten te hoog was. Wie die wist te nemen, moest nog afrekenen met terreinbeheerder en deeltijd veldwachter Broekhof, die het terrein op zijn duimpje kende en de ontsnapte meisjes bijna altijd wist te vinden voordat ze de dichtstbijzijnde tramhalte konden bereiken.
Inmiddels is een groot deel van het klooster afgebroken, en maakt de hogeschool plannen voor de exploitatie van de rest van het terrein. De hogeschool krijgt nog af en toe bezoek van vrouwen die vroeger in het klooster hebben gewoond. De receptioniste van de hogeschool beschrijft in de OVT-documentaire zo’n bezoek tijdens een open dag. De vrouw moest al haar moed bij elkaar rapen om het kerkhof dat nog steeds op het terrein ligt te bezoeken. Na het bezoek kwam ze opgelucht terug. ‘Gelukkig, ze zijn allemaal dood.’

De documentaire over Liefdesgesticht De Goede Herder is te beluisteren op geschiedenis.vpro.nl. Klik op OVT en zoek naar de programma’s van 12 en 19 januari 2003.

Re:acties 61

  • Bas van Ruiten

    Goede middag,ik ben Bas van Ruiten,wat grappig om tussen de belevenissen door van de dames van Larenstein die ervaringen te lezen van de misdienaren.

    Reageer
    • Bart v. Velsen

      Vergeet niet dat er vroeger heel veel jongens min of meer verplicht werden om na de communie misdienaar te worden

  • Frans De Ruiter

    Aan Gerda,ik ben Frans De Ruiter dan moet U Mij waarschijnlijk ook hebben gekend ik ben er misdienaar op Larenstein geweest,veel namen herken ik nog wel ik was van 1963 tot ongeveer 1968 daar misdienaar wie daar de was altijd deed zou ik niet weten maar wie weet heeft U ook onze misdienaarskleren wel eens voorbij zien komen,onder een toog en superplie hadden we zwarte sokken aan met sloffen en een zwarte pyama wat regelmatig gewassen werd destijds,gr. Frans

    Reageer
  • Klaas De Jong

    Een vraag aan Frans Bergman,mijn naam is Klaas De Jong als het goed is moet u mij ook kennen was in Larenstein van 1965 tot en met 1969 daar ook misdienaar,was wel erg apart ja dat aankleden,laat nog eens wat van u horen,inmiddels ben ik wel 76 jaar,gr Klaas.

    Reageer
    • J.Groen

      Ik denk dat de meeste heren nu bejaard zijn die destijds misdienaar zijn geweest bij de gestichten van de goede herder,ik ben van 1960 t/m 1963 in de kloosterkerk van huize Alexandra misdienaar geweest,heb ook niet bepaalt leuke herinneringen daar van overgehouden.

    • Peter

      ik was destijds misdienaar bij klooster Alexandra dat moet ongeveer van 1961 tot eind 1963 geweest zijn precies weet ik het niet meer heb daar zuster Nicolette gekend zij ging onder andere over de misdienaren,als je daar misdienaar was werd er van je verwacht dat je een half uur tevoren bij de kloosterdeur aanbelde we gingen door de refter naar de sacristie daar was het ook de gewoonte dat we ons moesten gaan omkleden.

    • Peter Bergman

      Deze namen zeggen mij niets omdat ik van 1955 t/m 1958 op Larenstein misdienaar was,ik heb daar geen prettige herinneringen van meegenomen,wie van mijn leeftijd ben nu 76 was daar destijds ook misdienaar en wil reageren?

  • Hans V.

    Goedemorgen Gerda dan moet u mij ook hebben gekend ik was daar in die jaren misdienaar te weten van 1965 tot en met 1969 werd er misdienaar toen ik twaalf jaar was!

    Reageer
    • Gerda

      Hallo Hans
      Dan zal ik jou ook wel gekent hebben natuurlijk maar weet ik niet meer.ik was 12 jaar toen ik daar kwam.zou voor nood zijn want ik was geen katholiek.maar het werd 4 jaar in totaal.ik weet wel dat er misdienaars waren maar weet natuurlijk niet meer hoe ze er uit zien.

    • Jan De Vries

      Goeiemorgen Hans Verbeek,ik was in deze tijd daar ook misdienaar,kan mij nog herinneren dat wij daar van die zwarte satijnen broeken met jasjes met zwarte kousen en sloffen onder de toog met satijnen voering moesten dragen,jij was niet de enigste dat je daarbij een erectie kreeg,zou niet weten of dit is opgevallen bij de meisjes ik werd er in ieder geval vuurrood in het gelaat van,misschien heeft Gerda wel eens van ons gemerkt,ik was dertien jaar destijds!

    • Gerda v Mildert

      Hallo Jan de Vries
      Ik was 12 toen ik in de Goede herder kwam.weet wel dat er misdienaartjes waren maar kon ze niet van gezicht of naam
      Elke morgen en avond nasr de kapel pff en zondags ook natuurlijk wat een tijd
      Maar goed vind het ook wel weer leuk om nu iets terug te lezen van mensen die ook die tijd er waren

    • Freek Langerhorst

      Hallo Hans als het goed is herken je mij waarschijnlijk nog wel,ik was daar ook met een paar jongens misdiener rond 1964 wat ik als bijzonder ervaren hebt op Larenstein is dat je van de kapelzuster eerst een soort pyama met sloffen moest aantrekken voordat we een toog en superplie kregen hoop op medebericht terug kunnen we verder,gr.Freek L.

    • Jan v.d.Lans

      Ik wil reageren op Freek Langerhorst,ik ken u persoonlijk niet ik was ook in de zestiger jaren misdienaar maar dat was op Dennenheuvel Bloemendaal bij dit tehuis was dat ook het geval dat wij zwarte kousen met sloffen en een zwart satijnen pyama hadden voor onder de toog,waarschijnlijk uit properheid en om het lichaam geheel te bedekken ga ik maar van uit,lastig vond ik het wel omdat die toga,s een gladde voering hadden.

    • Frits Bergman

      Vergeef mijn inbreuk,veel namen komen mij nog bekent voor van sommige jongens.ik was destijds met een paar klasgenoten misdienaar in de Onze Lieve Vrouw Visitatiekerk in Velp en ben ook meerdere keren bij De Goede Herder geweest

    • Sander k.

      goede middag Gerda,misschien zegt de naam Joep Dohmen u iets bij deze man was ik met een paar jongens misdienaar!

  • Gerda v Mildert

    Hallo Els

    Allang overleden hoor moeder ovrrste van De Goede Herder.ze heette Moeder Hillegonda

    Gr Gerda

    Reageer
    • Hilda

      Wie weet precies wanneer zuster Hillegonda is overleden???

  • Gerda v Mildert

    Hallo

    Al met al heb ik toch wel veel geleerd van de nonnen geslaagd voor enkele curcussen.wat werken betreft was zwaar omdat ik 12 toen was en enkele jaren met lange Greetje lakens moest vouwen van smorgens 7 tot 6 uur.ik was toen 12 jaar.kan mij alles nog heel goed herrinneren.achteraf en jaren later besefte ik toch wel dat dit dwang arbeid was.maar ja je wist niet beter ik dacht altijd dat het normaal was.pauze was rr wel maar een half uur tussen de middag.
    Elke morgen voor 7 uur naar de kerk
    Kan mij allws goed herrinneren.Moeder Hillegonda is zeker overleden toen zij nog moederoverste wad in De Goede Herder want ben later ook enkele keer geweest in Bloemendaal op bezoek en ik was op zoek naar Moeder Hillegonda.daar vertelde ze mij dat ze allang was overleden toen ze in de Goede Herder zat.er waren maar een paar nonnen in Bloemendaal dit ik nog kende zoals die dikke non in de wasserij.weet haar naam niet meer en nog een paar.de rest was uitgetreden of overleden.jammer dat ik geen foto.s hebt uit die tijd.ik heb er gezeten vanaf 12 jaar dus vanaf 1965 tot 1969 .iemand ook rond die tijd en die mischien foto.s heeft waar ik nog op sta? Ik zou er super blij mee zijn

    Reageer
    • Gerard Van Dam

      Hallo Gerda,als het goed is heb ik jou op Larenstein vaak gezien,ik was destijds dertien jaar en ben daar misdienaar geweest dit was rond 1965 heb nergens een foto van helaas,sommige namen van jongens die er ook misdienaar zijn geweest herken ik nog wel,heel bijzonder daar bij de goede herder was wel dat wij een effen zwarte heren/jongenspyama van satijn met zwarte sokken en pantoffels daar in de sakristie moesten gaan aantrekken en de kapelzuster hielp ons met een toog aandoen met superplie misschien herkent u ons nog met die kleding aan,ik ben nu 73 jaar en u zal dit ook ongeveer zijn waarschijnlijk?

  • Gerda v Mildert

    Hallo

    Al met al heb ik toch wel veel geleerd van de nonnen geslaagd voor enkele curcussen.wat werken betreft was zwaar omdat ik 12 toen was en enkele jaren met lange Greetje lakens moest vouwen van smorgens 7 tot 6 uur.ik was toen 12 jaar.kan mij alles nog heel goed herrinneren.achteraf en jaren later besefte ik toch wel dat dit dwang arbeid was.maar ja je wist niet beter ik dacht altijd dat het normaal was.pauze was rr wel maar een half uur tussen de middag.
    Elke morgen voor 7 uur naar de kerk
    Kan mij allws goed herrinneren.Moeder Hillegonda is zeker overleden toen zij nog moederoverste wad in De Goede Herder want ben later ook enkele keer geweest in Bloemendaal op bezoek en ik was op zoek naar Moeder Hillegonda.daar vertelde ze mij dat ze allang was overleden toen ze in de Goede Herder zat.er waren maar een paar nonnen in Bloemendaal dit ik nog kende zoals die dikke non in de wasserij.weet haar naam niet meer en nog een paar.de rest was uitgetreden of overleden.jammer dat ik geen foto.s hebt uit die tijd.ik heb er gezeten vanaf 12 jaar dus vanaf 1965 tot 1969 .iemand ook rond die tijd en die mischien foto.s heeft waar ik nog op sta? Ik zou er super blij mee zijn

    Reageer
  • Gerda v Mildert

    Hallo

    Al met al heb ik toch wel veel geleerd van de nonnen geslaagd voor enkele curcussen.wat werken betreft was zwaar omdat ik 12 toen was en enkele jaren met lange Greetje lakens moest vouwen van smorgens 7 tot 6 uur.ik was toen 12 jaar.kan mij alles nog heel goed herrinneren.achteraf en jaren later besefte ik toch wel dat dit dwang arbeid was.maar ja je wist niet beter ik dacht altijd dat het normaal was.pauze was rr wel maar een half uur tussen de middag.
    Elke morgen voor 7 uur naar de kerk
    Kan mij allws goed herrinneren.Moeder Hillegonda is zeker overleden toen zij nog moederoverste wad in De Goede Herder want ben later ook enkele keer geweest in Bloemendaal op bezoek en ik was op zoek naar Moeder Hillegonda.daar vertelde ze mij dat ze allang was overleden toen ze in de Goede Herder zat.er waren maar een paar nonnen in Bloemendaal dit ik nog kende zoals die dikke non in de wasserij.weet haar naam niet meer en nog een paar.de rest was uitgetreden of overleden.jammer dat ik geen foto.s hebt uit die tijd.ik heb er gezeten vanaf 12 jaar dus vanaf 1965 tot 1969 .iemand ook rond die tijd en die mischien foto.s heeft waar ik nog op sta? Ik zou er super blij mee zijn

    Reageer
  • klaas de groot (73)

    Er zijn nog steeds veel mannen onder ons van rond de zeventig jaar die wel ergens misdienaar zijn geweest in het klooster en bij de vroegere katholieke bejaardenhuizen die bestierd werden door de nonnen!

    Reageer
    • Bart

      Ik was ook destijds misdienaar(11)heb altijd begrepen dat je bij de zusters vanwege hun preutsheid of zedigheid de straatkleren met schoenen niet mocht aanhouden vandaar dat het voorkwam in kloosters dat jongens zich moesten omkleden.

    • Hans V.ex misdienaar.

      Ik was in 1966 tot 1969 misdienaar bij de goede herder in Velp,die kapelzuster was heel apart omdat iedere jongen van haar een zwarte satijnen mannenpyama zonder ondergoed moest aantrekken waarna zij achter ons ging staan met je toog als de armen in de mouwen gingen voelde je die gladde voering van die toog over alles heel glijden,soms kreeg iemand er een erectie van die werd in het bijzijn van ons afgetrokken je werd hierbij zo rood als een biet natuurlijk dus van jongensmisbruik was wel sprake.

    • Wim Zegers

      Helaas is er destijds veel misgegaan,ik ben nooit bij De Goede Herder misdienaar geweest maar was dat wel in het r.k.jongensinternaat Eikenburg Eindhoven daar was dat ook dat iedere misdienaar een zwarte pijama en pantoffels met zwarte sokken moest gaan aantrekken alvorens een broeder achter ons ging staan met een geplooide witte kraag toog en superplie hij kleedde ons maar wat graag aan met het nodige gefriemel

    • J v.d.Berg

      Ik was van 1959 t/m 1962 misdienaar op dennenheuvel te Boemendaal ben er sinskort achter van de vele reacties van deze meisjesinternaten de goede herder.

  • Jan De Vries

    ik was daar misdienaar in 1962 tot 1965 zou wel in contact willen komen met iedereen die daar ons gekend hebben.

    Reageer
    • Bart S.

      precies weet ik het niet meer maar het zal rond 1965 zijn geweest dat ik bij de goede herder misdienaar was

    • Herman Oostveen

      Als je misdienaar was bij de Eusebiusparochie kwam het veel voor dat iemand van ons naar De Goede Herder Larenstein werd gestuurd door de pastoor,wat ik mij daarvan nog kan herinneren is dat melden aan die grote kloosterdeur en dan met een zuster moesten meelopen naar de sacristie die ons hielp met omkleden,in tegenstelling van de eigen parochie kregen we bij De Goede Herder een soort zwarte pyama met zwarte kousen en sloffen aan en een witte kraag om de nek en dan een soutane met superplie daaroverheen,dit was destijds van 1959 tot 1963 voor mij.

    • Stien Linders

      ik heb van 1960 tot 1965 bij de goede herder in velp gezeten,heb de jongens die daar kwamen voor hun beurt als misdienaar niet bij naam gekend wel had ik voor hun wel aandacht omdat het de enigste jongens waren binnen de kloostermuur maar denk dat ik niet daarmee de enigste meid was.

    • Freek Groen

      Best wel fijn om hier nog iets van terug te kunnen zien al zijn wij ook de jongste niet meer en het merendeel hier vrouwen zijn!

    • Frans Bergmanccc

      Zal moeilijk worden om nog wat contact te krijgen denk ik met de misdienaren van destijds,ik was er misdienaar in 1968 op Larenstein toen was dat ook nog dat wij daar een gitzwarte pyama als ondergoed aan moesten trekken,zwarte sloffen hoorde daar ook bij apartvond ik het altijd ook wel dat de kapelzuster(weet haar naam niet meer)achter je ging staan met je toga je hoefde alleen maar de armen in de mouwen te doen zij kleede ons dan verder aan,namen van misdienaren en overige mensen zou ik me niet meer kunnen herinneren!c

    • Peter

      Ik ben op Larenstein misdienaar geweest eind de jaren vijftig we hadden toen een rode toog aan met superplie,heb daar zuster Anette gekend die in de sacristie aanwezig was als kapelzuster echt contact was er niet bij met de meisjes want we gingen altijd via de refter naar de sacristie om ons te verkleden.

    • Marijke

      ik heb van 1962 tot en met 1966 op Larenstein gezeten,weet dat er veel jongens daar misdienaar waren de namen zegt mij niets,omdat jullie de enigste jongen waren was daar best wel aandacht voor.


Re:ageer