Organisatie - 11 januari 2007

De meisjes van Larenstein

36

Toen hogeschooldirecteur Anne Bierma in 1973 aanbelde bij het klooster in Velp had hij weinig idee van wat er achter de muren van het gebouw gebeurde. Hij wist uit de krant dat het klooster leegliep en dat de nonnen wilden vertrekken. Bierma wilde een bod uitbrengen op het gebouw en het landgoed.

64_opinie_0.jpg
64_opinie_0.jpg

Foto: .

De oude moeder overste was er niet, dus Bierma moest even wachten op een antwoord op zijn aanbod. Uiteindelijk werd de koop onverwacht snel geregeld. De bosbouwschool, voordien in Arnhem gevestigd, betaalde 3,5 miljoen en betrok het enorme pand in Velp.
Van 1892 tot 1973 was het klooster het Liefdesgesticht De Goede Herder, opvangtehuis voor katholieke meisjes. In het ‘liefdesgesticht’ vonden twee groepen meisjes onderdak. ‘Gevallen meisjes’ die in aanraking waren geweest met justitie of een buitenechtelijk kind hadden gekregen, en weesmeisjes van katholieke huize.
Volgens een documentaire van het VPRO-geschiedenisprogramma OVT uit 2003 laat het regime in het klooster zich het best vergelijken met een jeugdgevangenis met een ontspoorde directeur. Met liefde had het in ieder geval weinig te maken.
Meisjes die bij het klooster werden afgeleverd werd bijna alles afgenomen. Ze kregen een nieuwe naam, en moesten hun kleren verruilen voor het zwarte jurkje dat alle Larensteinmeisjes aanhadden, en een bordeauxrood jurkje voor de zondag. De meisjes mochten niet praten over hun verleden, en op het uitwisselen van adressen of andere persoonlijke gegevens stonden flinke straffen. Net als op het overtreden van andere huisregels, zoals het spreekverbod tot tien uur ’s morgens.
Een vrouw vertelt in het radio-programma bijvoorbeeld over de angst van haar bejaarde moeder. Die sliep haar hele leven met het licht aan en raakte in grote paniek toen zij op een zaal van een verpleeghuis moest slapen met het licht uit. De reden voor haar paniek was een belevenis in het klooster Larenstein. Ze had als zevenjarig meisje een nacht lang opgesloten gezeten in de kelder, samen met een overleden, opgebaarde non.
Het harde regime zorgde er voor dat meisjes probeerden te ontsnappen, maar de hoge kloostermuur was een barrière die voor de meesten te hoog was. Wie die wist te nemen, moest nog afrekenen met terreinbeheerder en deeltijd veldwachter Broekhof, die het terrein op zijn duimpje kende en de ontsnapte meisjes bijna altijd wist te vinden voordat ze de dichtstbijzijnde tramhalte konden bereiken.
Inmiddels is een groot deel van het klooster afgebroken, en maakt de hogeschool plannen voor de exploitatie van de rest van het terrein. De hogeschool krijgt nog af en toe bezoek van vrouwen die vroeger in het klooster hebben gewoond. De receptioniste van de hogeschool beschrijft in de OVT-documentaire zo’n bezoek tijdens een open dag. De vrouw moest al haar moed bij elkaar rapen om het kerkhof dat nog steeds op het terrein ligt te bezoeken. Na het bezoek kwam ze opgelucht terug. ‘Gelukkig, ze zijn allemaal dood.’

De documentaire over Liefdesgesticht De Goede Herder is te beluisteren op geschiedenis.vpro.nl. Klik op OVT en zoek naar de programma’s van 12 en 19 januari 2003.

Re:acties 36

  • klaas de groot (73)

    Er zijn nog steeds veel mannen onder ons van rond de zeventig jaar die wel ergens misdienaar zijn geweest in het klooster en bij de vroegere katholieke bejaardenhuizen die bestierd werden door de nonnen!

    Reageer
    • Bart

      Ik was ook destijds misdienaar(11)heb altijd begrepen dat je bij de zusters vanwege hun preutsheid of zedigheid de straatkleren met schoenen niet mocht aanhouden vandaar dat het voorkwam in kloosters dat jongens zich moesten omkleden.

    • Hans V.ex misdienaar.

      Ik was in 1966 tot 1969 misdienaar bij de goede herder in Velp,die kapelzuster was heel apart omdat iedere jongen van haar een zwarte satijnen mannenpyama zonder ondergoed moest aantrekken waarna zij achter ons ging staan met je toog als de armen in de mouwen gingen voelde je die gladde voering van die toog over alles heel glijden,soms kreeg iemand er een erectie van die werd in het bijzijn van ons afgetrokken je werd hierbij zo rood als een biet natuurlijk dus van jongensmisbruik was wel sprake.

    • Wim Zegers

      Helaas is er destijds veel misgegaan,ik ben nooit bij De Goede Herder misdienaar geweest maar was dat wel in het r.k.jongensinternaat Eikenburg Eindhoven daar was dat ook dat iedere misdienaar een zwarte pijama en pantoffels met zwarte sokken moest gaan aantrekken alvorens een broeder achter ons ging staan met een geplooide witte kraag toog en superplie hij kleedde ons maar wat graag aan met het nodige gefriemel

  • Jan De Vries

    ik was daar misdienaar in 1962 tot 1965 zou wel in contact willen komen met iedereen die daar ons gekend hebben.

    Reageer
    • Bart S.

      precies weet ik het niet meer maar het zal rond 1965 zijn geweest dat ik bij de goede herder misdienaar was

    • Herman Oostveen

      Als je misdienaar was bij de Eusebiusparochie kwam het veel voor dat iemand van ons naar De Goede Herder Larenstein werd gestuurd door de pastoor,wat ik mij daarvan nog kan herinneren is dat melden aan die grote kloosterdeur en dan met een zuster moesten meelopen naar de sacristie die ons hielp met omkleden,in tegenstelling van de eigen parochie kregen we bij De Goede Herder een soort zwarte pyama met zwarte kousen en sloffen aan en een witte kraag om de nek en dan een soutane met superplie daaroverheen,dit was destijds van 1959 tot 1963 voor mij.

    • Stien Linders

      ik heb van 1960 tot 1965 bij de goede herder in velp gezeten,heb de jongens die daar kwamen voor hun beurt als misdienaar niet bij naam gekend wel had ik voor hun wel aandacht omdat het de enigste jongens waren binnen de kloostermuur maar denk dat ik niet daarmee de enigste meid was.

    • Freek Groen

      Best wel fijn om hier nog iets van terug te kunnen zien al zijn wij ook de jongste niet meer en het merendeel hier vrouwen zijn!

  • Ingrid Boers

    Nee hoor, Hillegonda had nog in Bloemendaal gewoond, dus hoe kom je erbij, dat za al in Velp was overleden. Ik kan het weten, omdat ik haar in Bloemendaal had ontmoet en mijn kinderen daar had laten dopen.
    Zij was overigens ook aanwezig bij de doop van mijn kinderen.

    Reageer
  • Gerda v Mildert

    Hallo

    Moeder Hillegonda is overleden toen ze nog in de Goede Herder zaten .ik was op bezoek jaren geleden in Bloemendaal en heb grvraagd naar moeder Hillegonda.ze vertelden mij dat ze was ovrrleden toen ze nog in Velp waren.ze was toen al zo oud dus kan wel kloppen

    Reageer
    • Inge de Jager

      Omroep Gelderland wil graag zsm in contact komen met vrouwen die destijds in het klooster in Velp verbleven.
      026-371 4670


  • Gerda v Mildert

    Hallo

    Ik weet nog wel dat Moeder Bergmans op een gegeven moment uit was getreden uit het klooster.een aantal jaren later is ze overleden.het was mijn lievelings moeder ze was erg lief en aardig maar misschien omdat ik de jongste was van al die meisjes die er zaten.ik was 12 toen ik naar de Goede Herder kwam.het was een nood opvang voor mij .ik ben geen katholiek .binnen een week zou ik rrgens anders heen gaan maar heeft 4 jaar geduurd

    Reageer
    • Ingrid Boers

      Klopt, dat moeder Bergmans is overleden. Zij woonde na haar uittreding in Oosterhout (Brabant), ik heb haar daar regelmatig opgezocht

  • Ria westra

    https://www.facebook.com/groups/809529692574730/

    Reageer
  • Gerda v Mildert

    Ze zijn toen allemaal verhyist naat Bloemendaal dat huis heette zusters van Liefde.ik weet dat omdat ik er toen op bezoek ben geweest maar moeder Hillegonda was all overleden

    Reageer
    • brouwer

      Hoi Gerda

      Wanneer is moeder Hillegonda dan overleden? En moeder Bergmans?

  • Gerda v Mildert

    Hallo
    Ja ik ken de Goede Herder in Velp heb er 4 jaar gezeten ik was de jongste 12 jaar.normaal zaten of kwamen daar alleen meisjes van 18 jasr.ik zou er maar een paar dagen verblijven maar werd 4 jaar.Moeder Hillegonda ken ik goed en moedet Paula en moeder alfonza en de rest heb 2 jaar lang lakens moeten vouwen en mangelen met lange Greetje wie kent haar nog?.je moest er werken ja en elke morgen naar de kerk .ondanks alles heb ik er veel geleerd wat curcussen begreft
    Gerda v Mildert

    Reageer
    • Ingrid Boers

      Leuk joh, al die bekende dingen waar jij over schrijft,....Hillegonda, Paula en lange Greet.
      En JA ik ken ze allemaal. Met lange Greet sta ik regelmatig op de foto en heb ze nog. Lache zeg.

  • Ph te Riet

    Er waren verschillende huizen, larenstein in Velp de moeder-overste daar was moeder Hillegonda en onder derectrice moeder Paula

    Reageer
  • E C A VAN BEVEREN

    Moeder overster van velp is toen verhuis naar Bloemendaal maar is al een lange tijd over leden

    Reageer

Re:ageer