Science - April 2, 1998

Witte giervalk

Witte giervalk

Witte giervalk
Honderden vogelaars trokken vorige week naar Schiermonnikoog om de witte giervalk te bewonderen die daar onverwacht is opgedoken. Kun je zo'n zeldzame bezoeker zien als een bijdrage aan de biodiversiteit in Nederland?
De witte giervalk hoort op Groenland en IJsland thuis. Af en toe dwaalt hij onze kant op; dat hangt af van de windrichting. Zo'n zeldzame vogel betekent pas iets voor onze biodiversiteit als hij zich hier vestigt met een broedpopulatie, of als reguliere trekker. Een exemplaar moet natuurlijk altijd de eerste zijn; misschien is dat deze giervalk
Recente nieuwkomers in Nederland zijn ook de nijlganzen, maar die zijn ontsnapt bij mensen die voor hun plezier ganzen houden. Om die reden vind je rond Wageningen nu ook mandarijneenden. De nijlgans pikt nesten van andere vogels in. Dan zie je opeens een gans in een knotwilg zitten
Een natuurlijke immigrant is de rode wouw. Die heeft in Duitsland uitgebreide broedgebieden. Af en toe doet een stel hier een geslaagde broedpoging. Dat kun je wel zien als een bijdrage aan onze biodiversiteit. Soms is zo'n nest geen succes; ze worden belaagd door jagers en stropers, vooral in de grensstreek
De Oostvaardersplassen zijn natuurlijk een succesverhaal. Daar hebben allerlei soorten zich gevestigd, zoals de grote zilverreiger. Die kwam hier misschien rond het begin van de jaartelling voor, maar sindsdien was hij verdwenen. Inmiddels zijn er verschillende broedparen
Ook de roodmus, de kruisbek en de sijs vestigen zich in Nederland. Die laatste twee komen af op de vele aangeplante naaldbossen, net als de specht. Die heeft zich vijftig tot zeventig jaar geleden in Nederland gevestigd, maar is nu al niet meer echt bijzonder
Welke vogels je hebt, hangt af van hoe je je land inricht. De soorten die erbij komen, zijn degene die zich aanpassen aan ons eenvormige, verstedelijkte cultuurlandschap. Soorten die grote, rustige gebieden nodig hebben, gaan achteruit. Je hebt cultuurvolgers en cultuurvlieders
Zo'n cultuurvolger is de Turkse tortelduif. Die heeft in de jaren vijftig vanuit de Balkan zijn verspreidingsgebied explosief uitgebreid en komt nu voor in heel West-Europa. Vooral in stedelijke gebieden, waar veel voer voorhanden is. Bijvoorbeeld in de Wageningse haven, waar gemorst veevoer te vinden is
Je ziet ook dat de grauwe gans, die uit Nederland verdwenen is door het verlies van rustige gebieden, zich nu weer overal in het land vestigt. Die cultuurvlieder is een cultuurvolger geworden

Re:act