Science - December 21, 1995

LEI vindt mestplan NAJK beter voor boer en milieu

LEI vindt mestplan NAJK beter voor boer en milieu

Het NAJK-voorstel voor het mestbeleid is volgens berekeningen van het Landbouw-economisch instituut (LEI-DLO) beter voor boer en milieu dan de Integrale notitie van de ministers Van Aartsen en De Boer. Het Nederlands agrarisch jongeren kontakt (NAJK) wil in het jaar 2000 een fosfaatverliesnorm van 45 kilo per hectare, tegenover 35 kilogram fosfaatverlies in het ministersvoorstel. Het toelaatbaar stikstofverlies stelt het NAJK op 300 kilogram per hectare, terwijl de overheid inzet op 275 kilo.

Dat de voorstellen van het NAJK-mestplan goed uitpakken komt doordat de mineralenboekhouding voor alle veehouderijbedrijven moet gelden, terwijl beide ministers alleen de intensieve bedrijven tot aangifte willen verplichten. De mineralenaangifte heeft volgens het LEI een positief effect op het management van de bedrijven, wat resulteert in een verlaging van de milieulasten, met behoud van inkomen. Omdat het NAJK tevens premies in het verschiet stelt voor goede prestaties, zijn veehouders sterker gemotiveerd hun verliezen te beperken. Dit levert volgens het LEI met name op stikstofgebied aanzienlijke milieuwinst op; de ammoniak-emissie loopt met acht procent terug in vergelijking met de integrale notitie waarin goed gedrag niet wordt beloond.

Het LEI maakte schattingen van de inkomenseffecten voor vijf bedrijfstypen. Dankzij minder strenge verliesnormen in het NAJK-plan blijft het arbeidsinkomen beter op peil dan in de kabinetsplannen. De verschillen met het overheidsvoorstel lopen uiteen van maximaal 15.900 gulden voor varkenshouders, tot 6.200 voor melkveehouders en 4.200 voor leghennenbedrijven. Voor de hele sector gaat het om honderden miljoenen guldens. Het LEI concludeert dat meer verantwoordelijkheid voor de boer, in combinatie met prikkels voor goed gedrag, beter uitpakt voor het milieu tegen lagere kosten.

Tijdens de bespreking van de integrale mestnotitie op 11 december in de Tweede Kamer bleek de Kamer in hoofdlijnen akkoord met het voorstel van de ministers. De Kamer wil een paar onderdelen wijzigen en daardoor komt het plan meer in de lijn van het NAJK-voorstel.

De verliesnormen blijven wat de regering betreft overeind. Wel wil ze de heffing op de eerste tien kilo overschot verlagen van vijf naar ongeveer 2,50 gulden. Hierdoor zullen naar verwachting meer veehouders hun overschot afkopen, wat een verslechtering voor het milieu kan betekenen.

Re:act