Science - October 23, 1997

Buitenshuis

Buitenshuis

Buitenshuis
  • De auteur van het boek The end of science, de Amerikaanse wetenschapsjournalist John Horgan, kruiste de degens met zes wetenschappers in Eindhoven. Horgan beweert dat de grote doorbraken in de wetenschap - de kwantummechanica, de relativiteitstheorie en de evolutietheorie - zijn gedaan. De vragen die overblijven zijn of toegepast van aard of niet met empirische methoden te beantwoorden, meent Horgan. De fundamentele vraag is: is het ontstaan van leven een onwaarschijnlijke gebeurtenis of min of meer noodzakelijk? Ik denk niet dat die historische vraag te beantwoorden is, tenzij we heel veel geluk hebben. De chemicus Bert Meijer: In veel opzichten heeft u gelijk: we zitten in onderzoek vaak op een dood spoor. Dit boek behandelt niet het einde van de wetenschap als zodanig, maar dat van de twintigste-eeuwse wetenschap. (Cursor)
  • Volgens de Maastrichtse fysicus Hermens bestaat er geen echte vooruitgang in de wetenschap. Veranderingen op natuurwetenschappelijk gebied komen voor het grootste gedeelte tot stand via verbeterde technologie, en daar hobbelt de wetenschap achteraan. In feite bestaat er geen echte wetenschap meer. Het is contractarbeid geworden. Hoffman Laroche komt bij je langs met een eiwitje en vraagt of je dat even wilt testen. Dat doen we, want dan krijgen we geld voor vier publicaties. Het is gewoon een modieuze bende en af en toe komt er iets uit. (Observant)
  • Kennisintensieve organisaties moeten plezier in het werk centraal stellen, in de tweede plaats de klant, in de derde plaats de aandeelhouders. Tegenwoordig gaat het vaak andersom en dat is een slechte zaak, stelt de Eindhovense hoogleraar Innovatiemanagement Mathieu Weggeman. Hij heeft kritiek op het aanstellen van topmanagers in de Raden van Toezicht van de universiteiten. Zij leggen de nadruk op het nut van het onderzoek. Minister Ritzen wil nu dat de politiek bepaalt wat nuttig onderzoek is. Dit paternalistische gedrag van de minister grenst aan stalinisme, meent Weggeman. (Cursor)
  • Wij zijn machines, stelt de Amerikaanse bewustzijnsfilosoof Daniel C. Dennett. Iedereen die zich dat niet realiseert heeft niet goed opgelet. Wij zijn machines gemaakt uit machines. Iedere cel in ons lichaam is een kleine robot, al die triljoen robots zijn heel elegant tot een geheel gesmeed. Het resultaat is iets dat voelt, huilt, lief heeft, zorgzaam is, maar ook haat en soms pissig is. Ik geloof niet dat ik tot dusver wat controversieels heb gezegd. Dit is gewoon ontdekt, dit weten we nu. En als wij kunnen voelen, denken en geloven, dan kunnen machines dat ook, want wij zijn immers zelf machines. (Observant)
  • Vreselijk, dat denken in strikte termijnen, meent de Leidse taalkundige Frits Kortlandt, die de Spinoza-prijs van twee miljoen gulden heeft ontvangen. In vier jaar afstuderen, in vier jaar promoveren, en vooral op de paden blijven. Wat heb je nu aan een 22-jarige met een doctoraal? Aan de leiband lopen van een persoon of een theorie is funest voor de wetenschap. (Mare)
  • De Universiteit Utrecht wil de betaopleidingen verbreden. Ze worden volgens plan opgedeeld in drie fasen: de propedeuse, een verwijzende rangeerperiode van twee jaar en twee jaar afstuderen. In de laatste fase kunnen de studenten kiezen uit een wetenschappelijke variant die voorbereidt op een promotie en een maatschappijvariant. (U-blad)
  • Om geld te besparen besloten de Leidse universiteit en de Universiteit van Amsterdam twee jaar geleden om aio's voortaan een beurs te geven in plaats van een salaris. Dat bursaalstelsel levert echter te weinig goede aio's op, ontdekken twee Leidse faculteiten nu. Er reageren veel minder kandidaten op aio-plaatsen. De kandidaten die reageren, voldoen vaak niet aan de eisen. Daarom moeten de aio's weer een salaris krijgen. Eerder oordeelden de Leidse aio's vernietigend over het bursaalstelsel. (Mare)
  • Naast ontdekker van het prion en winnaar van de Nobelprijs is Stan Prusiner een liefhebber van dure wijn, meldt de Utrechtse BSE-onderzoeker dr Peter Peters. In hotel Des Indes heb ik hem er nog maar net van af kunnen houden om een dure fles te bestellen. NWO zou de rekening betalen, dus u kunt nagaan hoe blij ik was dat hij uiteindelijk genoegen nam met een fles van maar driehonderd gulden. (U-blad)

  • Re:act