Science - September 26, 1996

Betere beveiliging kan niet zonder offers

Betere beveiliging kan niet zonder offers

Ik wil de slechterik pakken, niet de hardwerkende wetenschapper

Met alarminstallaties en nachtelijk surveillance probeert G. van Scherrenburg, waarnemend hoofd van het Bureau veiligheid en milieuhygiene, het aantal inbraken op de LUW terug te dringen. Dat beleid lijkt vruchten af te werpen, maar het ontmoet ook weerstand. Want studenten en medewerkers krijgen na kantoortijden moeilijk toegang tot beveiligde gebouwen.


Het aantal geslaagde inbraken bij de universiteit daalde in de eerste helft van 1996 met een kleine dertig procent. Worden de mislukte inbraakpogingen meegeteld, dan is er een daling te zien van 58 procent. Ondanks minder inbraken lijdt de LUW jaarlijks nog steeds een schade van enkele tonnen, door diefstal van computers en apparatuur. De indirecte schade, bijvoorbeeld door het verloren gaan van onderzoeksgegevens of de verstoring verstoren van proefopstellingen, bedraagt waarschijnlijk een veelvoud van de directe schade.

Een van de meest in het oog springende onderdelen van het beveiligingsbeleid is de surveillance door de stichting Collectieve Beveiliging Wageningen (CBW). Dat is een onderdeel van het werkgelegenheidsproject Werk in Bewaking, dat erop mikt langdurig werklozen, na een speciale opleiding, aan een baan in de beveiliging te helpen.

Iedere nacht rijden surveillanten hun rondes. De LUW deelt hun aandacht met ruim zestig andere objecten. Ze letten op of gebouwen goed zijn afgesloten en maken een notitie als ze iets ongewoons zien. De surveillant heeft geen sleutels van gebouwen. Als een pand niet goed is afgesloten of er staat een raam open op een van de onderste verdiepingen, dan neemt hij contact op met een contactpersoon van de LUW. Die komt de zaak afsluiten. Als het alarm afgaat, neemt de surveillant een kijkje en schakelt zonodig de politie in.

Sluitrondes

DLO-beveiligingscoordinator C. Vermaak is sceptisch over de surveillance van CBW. Met het heen en weer rijden in een auto ben je er niet", schampert ze. DLO als geheel is dan ook geen afnemer van CBW.

De beveiliging van de DLO-instituten kent drie speerpunten: surveillance op de terreinen, elektronische beveiliging van de gebouwen en sluitrondes waarbij het beveiligingspersoneel aan het einde van de dag openstaande ramen en deuren sluit. Vermaak telde nul inbraken in 1996, dus in de strijd tegen inbraken wint DLO het vooralsnog van de LUW. Maar de vergelijking is niet helemaal eerlijk. DLO heeft geen studenten en wat nieuwere gebouwen.

In vergelijking met DLO is de universiteit kwetsbaar. Vooral insluipers hebben het relatief makkelijk in een open instelling als de LUW. Medewerkers en studenten lopen in en uit; tussen hen ook mensen met slechte bedoelingen. Het is moeilijk te zien of iemand op zoek is naar een medewerker of naar diens portemonnee.

Van Scherrenburg pleit voor een cultuuromslag. Ik wil dat er weer een beetje sociale controle komt. Iemand met goede bedoelingen is blij als hij de goede richting op wordt gewezen. De slechteriken houden er niet van als ze worden aangesproken." Hij zegt een gebruikersvriendelijk oplossing te zoeken. Ik wil de slechterik pakken, niet de hardwerkende wetenschapper die 's avonds ineens een ingeving krijgt."

Blijft natuurlijk de vraag hoe laat een gebouw gesloten wordt verklaard. DLO heeft daarover strikte afspraken gemaakt. Om zes uur gaan de deuren dicht, uitzonderingen daargelaten. Bij de LUW zou zo'n afspraak vrijwel zeker op weerstand stuiten. Lang niet iedereen werkt hier van negen tot zes. Dat bleek bij de installatie van elektronische alarmsystemen. Eind dit jaar moeten de zestig belangrijkste LUW-gebouwen voorzien zijn van zo'n installatie.

Openingstijden

Volkomen onwerkbaar." Dr ir G. de Rooij is hard in zijn oordeel over de nieuwe openingstijden van De Nieuwlanden. In het weekend kun je alleen nog met een breekijzer naar binnen," stelt De Rooij, die na zijn promotie nog een project afrondt. Na de installatie van het beveiligingssysteem heeft de beheerder van het gebouw, ir A.G. Olde Daalhuis, strikte openingstijden ingesteld. Na acht uur 's avonds mogen er geen mensen meer binnen zijn. Theoretisch is een uitzondering mogelijk: als vijf mensen zich opgeven om op dezelfde avond van acht tot half elf te werken, krijgen ze samen een sleutelkaart. Tot nu toe heeft niemand van de regeling gebruik gemaakt. Voor Olde Daalhuis een teken dat er niet genoeg belangstelling is voor een langere openstelling.

Als je tegenwoordig een gebouw wilt beschermen, dan heb je twee keuzes", licht de beheerder toe. Je zorgt ervoor dat er veel mensen in het gebouw zijn, of je sluit de boel af en zet het alarm aan."

De Rooij is teleurgesteld in de houding van de beheerder. Vooral voor promovendi en MSc-studenten is het af en toe van belang dat ze wat langer kunnen doorwerken. Bij andere vakgroepen kan het ook."

De Rooij heeft een medestander in de voorzitter van de vaste commissie onderwijs, prof. dr ir L. Speelman, tevens beheerder van het Agrotechnion. In een brief aan het college van bestuur pleit hij voor soepele en uniforme openingstijden voor alle universiteitsgebouwen, ook voor studenten. De studieprogramma's worden steeds intensiever. Omdat studenten lang niet allemaal thuis een computer hebben, moeten ze gebruik kunnen maken van de faciliteiten van de universiteit. Ook in de avonduren en in het weekend." Studenten moeten volgens de hoogleraar net als medewerkers een sleutel krijgen waarmee ze na zessen nog het gebouw in kunnen.

De soepele openingstijden moeten gelden voor alle universiteitsgebouwen, vindt Speelman. Ik pleit voor een eenduidige openstelling. Het is verwarrend als het Biotechnion tot elf uur open zou zijn en De Nieuwlanden al om zes uur dicht." Om tien uur 's avonds moet volgens de hoogleraar het licht uit. Dan is het welletjes. Langer doorwerken is sociaal onverantwoord. Bovendien is het dan gevaarlijker. Ik wil niet dat inbrekers een medewerker of een student tegenkomen."

Chipkaarten

De DLO-instituten hebben de sleutel waar Speelman voor pleit al ingevoerd, in de vorm van een pas. Medewerkers van bijvoorbeeld het ATO-DLO moeten aanbellen als ze collega's van een ander instituut bezoeken. Vermaak ziet ook bij de universiteit mogelijkheden elektronisch toegangscontrole in te voeren. Je kunt iedere student een pasje geven, waarmee ze kunnen komen waar ze mogen komen. Op andere plaatsen zegt het systeem: Je hoort hier niet thuis." De kosten zijn volgens Vermaak te overzien. Het is een behoorlijke investering, maar je verdient het terug."

Van Scherrenburg schat die investering op dertig tot veertigduizend gulden per LUW-gebouw. Hij denkt dat toegangscontrole met bijvoorbeeld chipkaarten moeilijk is door te voeren. Alles zit door elkaar. Kantoren, laboratoria en collegezalen. Stel dat een college afloopt en alle studenten moeten de deur open maken met hun chipkaart, dat werkt niet."

Toch ziet hij wel mogelijkheden voor een systeem met een chipkaart. Die zou ook kunnen dienen als sleutel om 's avonds in een gebouw te kunnen werken. Daarnaast kan de kaart de functies van de huidige collegekaart overnemen. Op dit moment is een onderzoek gaande naar de gebruiksmogelijkheden van een chipkaart bij de LUW.

Re:act