Science - March 30, 1995

Berendse

Berendse

In Oogst wordt een uitgebreid artikel gewijd aan weidevogelbeheer. Boeren gaan er steeds meer aan doen, maar toch gaat het niet goed. Klopt dat beeld?

Het beeld van de tureluur en de watersnip, waarmee het wat beter zou gaan, heeft me verbaasd. Het strook in ieder geval niet met mijn eigen waarnemingen. Ik zie voor deze gevoelige soorten nog steeds een afname en dat geldt zeker voor niet vermelde soorten als de zomertaling en de gele kwikstaart. De zomertaling was eerst toch een regelmatige broedvogel in het gebied dat ik bijhield, maar nu is het een zeldzaamheid.

Dat de kievit iets achteruitgaat klopt wel, maar ik dacht dat het tot staan was gebracht. Ik vermoed dat het te maken heeft met verdere intensivering van de landbouw. De mest wordt later uitgereden omdat het anders niet door het gewas wordt opgenomen en regelrecht uitspoelt en het wordt geinjecteerd. Dat heeft natuurlijk een negatieve invloed op de vogelstand. Ook, maar dan moet ik de cijfers meer in detail bestuderen, kan het te maken hebben de toenemende verstedelijking.

Ik zet grote vraagtekens bij de combinatie van natuurbeheer met een commerciele agrarische bedrijfsvoering. We moeten denk ik toch toe naar het reserveren van gebieden waar, dankzij grote grazers, weidevogels terecht kunnen. Dan gaat het, omdat het meestal om voedselarme gebieden gaat, om minder vogels per hectare, maar er is dan wel sprake van een meer duurzaam beheer. In het verleden heeft de grutto, maar ook de watersnip, gebroed op heidevelden en dat kan natuurlijk weer opnieuw worden gerealiseerd.

Het huidig beheer met beheersoverkomsten is te weinig duurzaam. Ze kunnen na zes jaar worden opgezegd, als de boer, omdat de markt aantrekt, de terreinen weer voor iets anders wil gebruiken. Als ik dan lees dat men het mogelijk wil maken om ze al na een jaar te kunnen opzeggen, dan worden beheersoverkomsten uit het oogpunt van natuurbeheer natuurlijk zinloos. Een gebied wordt, botanisch, maar ook voor vogels, pas interessant als het over een reeks van jaren op een bepaalde manier wordt beheerd. Ik heb wel eens de indruk dat gelden voor natuurbeheer, als het aan de boeren ligt, zouden moeten worden ingezet als sociaal-economisch instrument. Daar zijn ze niet voor bestemd.

Ik ben wel optimistisch over de prioriteitennota, omdat daar landbouwbeleid en natuurbeheer in samenhang worden geanalyseerd. Let wel, voorzichtig optimistisch, want we moeten nog maar afwachten welke concept het definitieve wordt."

Re:act