Wetenschap DIER

Ook Wageningse hoogleraren verwerpen intensieve veehouderij

tekst: Rik Nijland 16:00u 29 April 2010 -Ruim honderdvijftig hoogleraren uit uiteenlopende disciplines doen een beroep op de politiek om de intensieve veehouderij ingrijpend te saneren. Bij de ondertekenaars ook vijftien Wageningse hoogleraren.
Ook Wageningse hoogleraren verwerpen intensieve veehouderij

Zij onderschrijven het ‘Pleidooi voor een Duurzame Veehouderij – einde aan de georganiseerde onverantwoordelijkheid’. Die is opgesteld op initiatief  van Roos Vonk, hoogleraar psychologie  aan de Radboud Universiteit in Nijmegen en oud-voorzitter van Wakker Dier.

‘Wij, wetenschappers uit uiteenlopende disciplines, verbonden aan Nederlandse universiteiten als (emeritus) hoogleraar’, schrijven de actievoerders op de site duurzameveeteelt.nl, ‘zijn van mening dat de intensieve veehouderij moet worden gesaneerd en omgevormd tot een dier-, mens- en milieuvriendelijk systeem dat tegemoetkomt aan de natuur en behoeftes van alle levende wezens’.


Vee-industrie

Het pleidooi herinnert nadrukkelijk aan de bevindingen van de Commissie Wijffels. Al in 2001 stuurde die aan op ingrijpende veranderingen in de veehouderij.

Sindsdien, aldus de hoogleraren, zijn we geconfronteerd met Q-koorts, vee-gerelateerde MRSA, ESBL en dreiging van een H5N1-pandemie. Ook zijn de effecten van de vee-industrie op de uitstoot van broeikasgassen nog duidelijker geworden. Met de aanbevelingen van Wijffels is volgens de hoogleraren niets gedaan. Integendeel, aldus het pleidooi, de sector is alleen maar intensiever en grootschaliger geworden. ‘Vlees en zuivel zijn onverantwoord goedkoop; de prijs wordt betaald door dieren, natuur en milieu – en daarmee door onszelf en komende generaties. De vee-industrie trekt diepe sporen in ons milieu, de biodiversiteit, de wereldvoedselvoorziening, de mineralenbalans, de zoetwatervoorraden, de volksgezondheid en vooral ook in het welzijn van dieren.’


Lemmingen

Paul Struik van de leerstoelgroep Gewasfysiologie  -en onkruidecologie is een van de ondertekenaars. ‘Als gewasfysioloog wind ik me al jaren op over het mestbeleid. We stoppen veel te veel nutriënten in de grond. Het verbaast me ook al zo lang dat we als lemmingen richting de afgrond rennen, terwijl we allemaal weten dat het niet goed afloopt. Er is niet echt een leercurve. De boerderijen die een paar jaar terug zijn geruimd vanwege de varkenspest, worden nu weer geruimd vanwege de Q-koorts.’    


Kringloopgedachte

Tot kort voor de openbaarmaking van het pleidooi, afgelopen dinsdag in NRC Handelsblad, stond ook Tuur Mol van de leerstoelgroep Milieubeleid bij de potentiële ondertekenaars. Zijn naam is inmiddels verdwenen. ‘Ik heb bezwaar tegen één belangrijk aspect: de gedachte dat je de productie moet uitvoeren met veevoer uit de eigen regio en bovendien de producten zoals het vlees in de naaste omgeving moet afzetten. Ik steun de kringloopgedachte, maar ik denk dat dat ook mogelijk is op een wereldwijde schaal met bijvoorbeeld duurzaam veevoer van elders. De organisatie hield echter vast aan haar standpunt; ik kan me daar niet in vinden.’

Re:acties (14)

10:17u 30 April 2010 - door Hendrik Rietman

Waarom moet dit pleidooi op een nationaal level gevoerd worden, terwijl het hele probleem wordt veroorzaakt door grondstofstromen van de 2e naar de 3e wereld? Ik zou er een sterk voorstander van zijn om in plaats van bovenstaand galspuwen (waarom moet het leed van de varkenshouders en nu geitenhouders (veelal biologische boeren?!) hier weer bijgehaald worden?) richting de Nederlandse veesector; mijn inziens de diervriendelijkste van Europa en dus de wereld, vanuit de overheid de voedselprijs te koppelen aan food-miles. Hoe meer je voedsel gereisd heeft, hoe duurder het naar verhouding moet worden. Politiek zou zich hiervoor sterk moeten maken en een keurmerk invoeren. Bananen, of Argentijns vlees zou op deze manier vele malen duurder worden (Waarbij er een bepaald percentage aan extra inkomsten terug kan vloeien in het budget van het MinOntwikkelingszaken.) Het logo dat hiervoor gebruikt kan worden zou in een serie 100 200 500 1000 en 3000 km uitgevoerd kunnen worden. Consument wordt met neus op consequenties gedrukt door er een overheidscampange aan te koppelen. Veel effectiever en normbesef verhogend?!

10:23u 30 April 2010 - door Hendrik Rietman

Van 2e naar 3e wereld moet natuurlijk van 2e naar 1e zijn.

12:15u 4 May 2010 - door Lucia

helemaal mee eens dat er op deze manier van handelen van de mens ten opzichte van de dierenwereld de dieren de dupe zijn
eigenlijk is en mens een vegetariër
de hoektanden zijn om de barst van de wortelen te pellen, noten te kraken, etc.

sowieso geldt voor veel:
minder = meer
kwaliteit gaat voor kwantiteit
en het manipuleren van…
kennen we de uitkomst al niet vanuit de geschiedenis?!

we zijn allen één
behandel al dat leeft zoals je zelf behandelt wenst te worden
Liefde ~ Liefde

13:36u 4 May 2010 - door Tom Rijntjes

Haha, gaan we nu in een kring zitten en kumbaya zingen? Hou toch op.

Jaaa, weet je, je moet gewoon je ding doen. Als iedereen geboren is als vegetariër, waar ging het dan mis?

16:26u 4 May 2010 - door Avedi

Noten kraken, áls je dat al met je tanden zou willen doen, dan zijn je kiezen er meer voor geschikt. Niet dat je het lang volhoudt.

18:02u 4 May 2010 - door christoph

Ik vind dat kumbaya zingen wel een goed idee:), dat is vet leuk.

15:57u 16 May 2010 - door Netty van Lookeren Campagne

Henk Rietman gaat volkomen voorbij aan de ethische aspecten van de vee-industrie, die al te lang het stiefkindje zijn geweest. De hoogleraren die het manifest tegen de vee-industrie ondertekenden heb ik niet op galspuwen kunnen betrappen. Ik zie hun manifest meer als een noodkreet en een appèl op ons allemaal. Vele duizenden hebben zich er al bij aangesloten. Zij zeggen, terecht, dat het anders moet en ik bespeur bij Rietman dat ook hij niet tegen verandering is. Hij zoekt het in het prijsmechanisme en dat doet de groep ook, zij het dat zij eerder pleiten voor een tax op vlees en niet op afgelegde kilometers. Ik vind het dapper van de 48 hoogleraren (en niet 15) uit Wageningen - toch medeverantwoordelijk voor het ontstaan en uitbreiden van deze industrie - dat zij openlijk stelling nemen. Er komt straks een andere regering, nu is het moment om te zeggen dat wij de veehouderij zo niet meer willen. Ik hoop dat velen zich solidair met hun hoogleraren tonen. Studenten, denk na. Jullie willen toch ook niet meer betrokken worden bij zoveel dierenleed? Gebruik je misschien nog te leren know-how op een manier dat je jezelf nooit verwijten hoeft te maken

16:57u 16 May 2010 - door Eric Smaling

“Als hoogleraar moet je goed weten waar je echt hoogleraar in bent en over welke onderwerpen je meepraat als gewone, verontruste burger. Ik vraag me af of in dit geval de prof-titel niet door heel wat ondertekenaars wordt misbruikt”.  Getekend: Bestuursvoorzitter WUR, Aalt Dijkhuizen.

Een werkelijk ongekend schandelijke beschuldiging. Hoe kom je erbij om te veronderstellen dat de gemiddelde hoogleraar niet in staat zou zijn om ver buiten zijn of haar vakgebied zich te verdiepen in zaken die de maatschappij raken. Hoe kom je erbij om hoogleraren vergezichten te ontzeggen, waarin dierhouderij anders vorm gegeven wordt dan nu? Hoe kom je erbij om hoogleraren het recht te ontzeggen een rapport-Wijffels te toetsen op wat er (niet) mee gebeurd is? Het feit dat er geen veehouderij-hoogleraren bij de ondertekenaars staan zegt helemaal niets. En bovendien spreken de meesten zich in de laatste Resource genuanceerd uit over het pleidooi.

17:41u 16 May 2010 - door Netty van Lookeren Campagne

Ik sta verbaasd. Is de universiteit niet een intellectuele gemeenschap, die juist gebaat is bij een zeer brede belangstelling,  ook voor gebieden die reiken buiten het eigen vakgebied?  Bovendien is er nog zoiets als vrijheid van meningsuiting. De ondertekenaars hebben duidelijk aangegeven voor welk vakgebied ze als hoogleraar verantwoordelijk zijn en ze spreken niet ex cathedra. De uitspraak van bestuursvoorzitter Dijkhuizen, hierboven geciteerd door Eric Smaling, kan ik dan ook totaal niet plaatsen. Bovendien vraag ik me af, is dit een zaak waar een bestuurder van een universiteit zich mee moet bemoeien? Is hij er o.a. niet voor om hoogleraren te faciliteren?
Ik zou trots zijn op mijn medewerkers als die laten zien: mensen, dit gaat zo niet langer, en wel om zeer indrukwekkende redenen waar goed over is nagedacht. Het toont dat ze midden in de maatschappij staan.  Het is toch nooit te laat om je te bezinnen? Ik zou als bestuurder het manifest aanpakken om in het bolwerk Wageningen eindelijk eens een serieus debat aan te gaan over wat kennelijk heel veel mensen dwars zit. Al bijna 62.000 mensen hebben zich bij het manifest aangesloten.

16:56u 17 May 2010 - door Hendrik Rietman

@Netty. Volgens mij lopen er een aantal zaken door elkaar. Ik heb de ondertekenaars niet van galspuwen beticht. Mijn aantijging staat tussen haakjes, lijkt me duidelijk genoeg. (Of laat ik het anders formuleren: Een hondenliefhebster ziet haar hond de straat oversteken en wordt overreden door een auto. Omdat ze erg van huisdieren houdt, neemt ze nu een kat aangezien ze denkt dat dit beest alerter is. Niet veel later gaat deze gaat echter op het fietspad lopen en wordt door een wielrenner aangereden. Niet al te lang daarna hoort ze een buitenstaander zeggen: Als je zo van dieren houdt en je wil niet dat ze aangereden worden, dan neem je er toch geen één?).

62000 aansluiters. Volgens mij bedoel je hier gewoon de siteteller; ik ben nieuwsgierig en heb al 5* gekeken wie allemaal ondertekenaar zijn. Ik heb me echt niet 5* bij het manifest aangesloten.

Ethische aspecten van veeteelt. Ik schijn er aan voorbij te gaan door te zeggen dat het in Nederland nog niet eens zo slecht gesteld is. Als je mij de ethische grondbeginselen van de dierhouderij zou kunnen bijspijkeren, dan hou ik me van harte aanbevolen.

Als ik een aftrap zou mogen wagen: behandel een dier zoals je zelf behandelt wenst te worden, wel als grenswaarde gesteld dat je jezelf lief hebt.
Volgens mij is de dierhouderij in Nederland hard op weg om dat principe na te streven. Er worden hoornloze koeien gefokt, we zijn op zoek naar biggen die geen berengeur meer produceren, etc etc… en als het mogelijk is dan zal zelfs hanensperma gesekst worden, lijkt mij zo toe.
Antibiotica gebruik wordt aan banden gelegd en men is hard op zoek naar alternatieven, tenminste dit soort geluiden komen op me af als ik de agrarische vakbladen een beetje volg.

Ik heb echt geen probleem met een manifest dat dergelijke initiatieven nog eens een keer onderstreept worden en dat ze de overheid oproept om meer aan te sturen. Maar echte oplossingen hiertoe worden niet aangeboden.
Er wordt wel een gedachtegang gelanceerd die ervan uitgaat dat Nederland binnen Europa het braafste jongetje van de klas moet zijn, omdat we nu eenmaal de grootste zijn, terwijl grote geldstromen (want dat is nodig om de landbouw duurzamer te maken, komt het niet direct van de consument, dan maar indirect via subsidies of belastingen) toch vooral in gezamelijk verband besproken moeten worden. Al is het alleen maar om het EU ministerie van mededingingszaken niet op je dak te krijgen. Er zou bijvoorbeeld voorgesteld kunnen gaan worden om het lage BTW tarief over de hele linie (gangbaar, biologisch, veehouderij akkerbouw, tuinbouw, detailhandel retail,...) met 2%punten omhoog te schroeven en dit dan direct terug te laten vloeien in duurzaamheidsmaatregelen (bedrag zal gigantisch zijn en is makkelijk te bereken ahv omzet supermarkten etc etc).  Weet de consument waar zijn geld heen gaat, en wordt er ook een enorme dosis bewustwording gekweekt.

11:57u 31 May 2010 - door Thea Kuijpers

Ingezonden brief Resource #20 van Gatze Lettinga, emeritus-hoogleraar Milieutechnologie

Bestuursvoorzitter Aalt Dijkhuizen vindt dat je als hoogleraar moet weten waar je echt hoogleraar in bent, en waar je als gewone, verontruste burger meepraat (petitie tegen intensieve veehouderij, Resource 17 mei). Dijkhuizen wil zich kennelijk graag omringd zien met hoogst gespecialiseerde en deskundige hoogleraren, die òf niet bereid, c.q. niet in staat zijn te oordelen over zaken buiten hun eigen vakgebied – maar die ons als burger allemaal aangaan, òf die blindelings blijven vertrouwen in goed overleg tussen hen en Haagse beleidsmakers. Hij wil kortom, dat de WUR-medewerkers door dik en dun loyaal zijn en blijven aan de minister, zich uitsluitend bezig houden met eigen deskundigheid, ook al hebben ze als mondig nadenkende burger wezenlijke kritiek op het gevoerde beleid van de minister en de ontwikkelingen binnen de agrarische sector, in het bijzonder de intensieve veehouderij. Voor zover ze kritiek hebben, en door WUR-bestuurders bevoegd worden geacht die te uiten, moet die via de top van de WUR naar Den Haag worden doorgesluisd, zoals gebruikelijk. En dat dient zo te blijven, ook al kunnen we constateren dat daarmee sinds decennia niet, of veel te langzaam, de noodzakelijke drastische veranderingen tot stand komen. De burgers worden echter wat mondiger en dat geldt ook voor WUR-hoogleraren, ook zijn dat er nog slechts 25, bestuurders kunnen en moeten daarmee hun voordeel doen.

21:32u 1 June 2010 - door Jan Dijkstra

Over verdieping in vakgebieden en het hooggeleerde pleidooi, zie vrijplaats artikel in ND: http://www.box.net/shared/nh1doc2xb8

12:30u 2 June 2010 - door Nicolette Meerstadt

Een opinie-artikel van NRC vind je hier:
http://weblogs.nrc.nl/expertdiscussies/landbouwlobby-te-dominant-op-universiteit-wageningen/

14:27u 7 June 2010 - door Roelof Kleis

Promovendi van Wageningen Universiteit moeten minimaal zes stellingen aan hun proefschrift toevoegen. (zie het promotiereglement) Twee daarvan moeten over een maatschappijrelevant onderwerp gaan dat niet het onderwerp van het proefschrift is. Die stellingen moeten op wetenschappelijk niveau verdedigbaar zijn. Ontzegt Aalt Dijkhuizen zijn hoogleraren (namelijk nadenken en stelling nemen) dat wat hij van zijn promovendi eist? Even niet goed nagedacht, dunkt me.

Reageer