Wetenschap - 10 oktober 2017

Regeerakkoord: meer geld voor techniek in hoger onderwijs

tekst:
Hoger Onderwijs Persbureau

Onder Rutte III gaat de financiering van het hoger onderwijs op de schop: technische opleidingen krijgen meer geld. Ook wil het kabinet grenzen stellen aan het Engelstalig onderwijs.

©Shutterstock

Dat staat in het regeerakkoord van de vier partijen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie dat vandaag uitkwam. Ook gaat het komende kabinet selectie aan de poort inperken en moeten bacheloropleidingen een studentenstop voortaan beter onderbouwen.

Eerder was al uitgelekt dat eerstejaars studenten voortaan duizend euro korting op hun collegegeld krijgen. Dat geldt ook voor tweedejaars studenten van de pabo. ‘Hiermee maken we studeren aan de (academische) pabo extra aantrekkelijk’, stellen de partijen. Maar studenten moeten er zelf voor betalen. De rente op studieleningen gaat omhoog en volgens de berekeningen van het Centraal Planbureau levert dat de schatkist zo’n tweehonderd miljoen euro op: precies het bedrag dat de partijen nodig hebben om het collegegeld te verlagen.

Engels
De opleidingen van de universiteiten moeten beter over hun voertaal nadenken. “Het kabinet ziet scherper toe op de naleving van de wet dat opleidingen alleen Engelstalig zijn wanneer dit een toegevoegde waarde heeft”, staat er in het akkoord. Bovendien moeten er voldoende Nederlandstalige opleidingen zijn, waarschuwen de partijen. Maar buitenlandse studenten blijven welkom. Sterker nog, het kabinet wil het Nederlandse onderwijs aantrekkelijker maken voor buitenlandse studenten – met behoud van de toegankelijkheid.

Selectie
De regeringspartijen maken zich zorgen over selectie in de masterfase. Masteropleidingen mogen hun studenten blijven selecteren, maar moeten straks aan strengere voorwaarden voldoen: de methodes voor selectie moeten “transparant en eerlijk” zijn en iedere afgestudeerde bachelorstudent krijgt het recht op toegang tot minstens één masteropleiding binnen het eigen vakgebied. Ook mogen de bacheloropleidingen niet langer op eigen houtje besluiten tot het instellen van een numerus fixus als ze teveel studenten verwachten. Ze moeten hun beslissing adequaat onderbouwen. “Zo niet, dan kan de minister het besluit blokkeren.”

Technische opleidingen
Vooral de technische universiteiten klagen al jaren dat ze de toeloop van studenten nauwelijks aankunnen. De komende regering wil de technische opleidingen daarom meer geld geven, ten koste van andere opleidingen. Dus wordt de bekostigingssystematiek voor het hoger onderwijs herzien, “met daarbij specifieke aandacht voor technische opleidingen”.

Ook de technische wetenschappen kunnen meer geld tegemoet zien. De overheid gaat het geld voor wetenschappelijk onderzoek koppelen aan “onderzoeksinspanningen, wetenschappelijke kwaliteit en maatschappelijke impact”, aldus het akkoord. “Speciale aandacht gaat uit naar technische wetenschappen en onderzoeksgroepen die te maken hebben met hoge kosten.”

Onderzoeksfinancier NWO moet hierin meegaan. Die “geeft prioriteit aan fundamenteel onderzoek in het kader van de Nationale Wetenschapsagenda en de topsectoren, met de nieuwe focus”, schrijft de nieuwe regering.

Vrij onderzoek
Er moet wel voldoende ruimte “zijn en blijven” voor vrij onderzoek, staat in dezelfde alinea. “Het budget voor fundamenteel onderzoek wordt stapsgewijs verhoogd tot jaarlijks 200 miljoen structureel vanaf 2020. Eenzelfde intensivering vindt plaats op het budget voor toegepast onderzoek en innovatie.” Ook wil het kabinet de onderzoekinfrastructuur (dure apparaten) versterken met twee maal vijftig miljoen euro.


Re:ageer