Wetenschap - 2 augustus 2017

Hectiek bij Rikilt vanwege Fipronil (video)

tekst:
Vincent Koperdraat

Onderzoekers van Rikilt zijn sinds vrijdag druk in de weer met het testen van eieren op Fipronil. Sinds de aanvraag binnenkwam, zijn er al meer dan 2500 eieren getest. Onderzoekers moesten alle zeilen bijzetten om de klus te klaren. ‘We hebben het flink druk gehad, vooral in het weekend.’

© Vincent Koperdraat

De oorzaak van dit hele verhaal is de vogelmijt, ook wel bloedluis genoemd. Dat is een parasiet die vooral voorkomt bij vogels. De mijten gaan ’s nachts op pad om het bloed te drinken van bijvoorbeeld slapende kippen. Voor pluimveehouders kan het beestje een ware pest zijn dat zich moeilijk laat bestrijden, omdat de parasiet tot 10 maanden kan overleven in een leeg hok.

Doordat de bestrijding van de bloedluis zo lastig is, huren pluimveehouders gespecialiseerde bedrijven in. Maar vorige week kwam er berichten naar buiten dat zo’n bedrijf tijdens het bestrijden van de bloedluis zich wellicht niet zou hebben gehouden aan het verbod op de stof Fipronil. Fipronil is een bestrijdingsmiddel dat insecten en mijten doodt en behoort tot de fenylpyrazolen. Het verstoort de werking van het centrale zenuwstelsel, waardoor het ongedierte doodgaat.

NVWA
De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) is daarom al dagen druk in de weer met het testen van eieren op het stofje Fipronil. Omdat de vraag naar onderzoekslaboratoria groter is dan de capaciteit in deze vakantieperiode, is aan Rikilt gevraagd of ze kunnen bijspringen.

Je zit midden in de vakantieperiode en dan komt er zo’n aanvraag binnen.

Theo de Rijk is onderzoeker bij Rikilt en net klaar met het doorsturen van de laatste testresultaten aan NVWA. Het waren een paar drukke dagen voor hem en zijn team: ‘Je zit midden in de vakantieperiode en dan komt er zo’n aanvraag binnen. Dan is het wel even alle zeilen bijzetten om de klus te klaren hoor.’

Meetmethode
Het is namelijk niet zo dat er zomaar een meetmethode uit de kast wordt getrokken. Daar komt wel wat meer bij kijken. ‘We hebben wel kant- en klare meetmethoden, maar in dit specifieke geval moesten er wat zaken veranderd worden. Je bent dan ongeveer een dag kwijt om dat te regelen. Maar daarna is het een kwestie van doorpakken.’

Benieuwd hoe de eieren getest worden? Bekijk hieronder het filmpje

- Helaas, uw cookie-instellingen zijn zodanig dat de Video niet getoond kan worden - pas uw permissie voor cookies aan

De analysemethode bestaat uit twee onderdelen. De Rijk: 'Bij het eerste gedeelte wordt van de eieren een homogeen mengsel gemaakt dat vervolgens met een organisch oplosmiddel wordt geëxtraheerd. Dat is pure handenarbeid. Het tweede gedeelte is meting met behulp van vloeistofchromatografie in combinatie met massaspectrometrie. Hiermee wordt de aanwezigheid van Fipronil aangetoond en de hoeveelheid vastgesteld.'

Nog meer eieren
Op die manier zijn er de laatste dagen meer dan 230 doosjes eieren getest. ‘Die hebben we binnen een dag of vijf allemaal geanalyseerd. De eieren komen uit heel Nederland, uit stallen waar pluimvee in heeft gezeten. En er komt nog meer aan. Morgen verwachten we weer een lading’.

Lees ook: