Wetenschap - 11 juli 2017

Exoot in natte natuurtuin

tekst:
Roelof Kleis

De experts-ecologen konden hem lange tijd niet thuisbrengen. Jeroen van Arkel, plantenwetenschapper had aan één blik voldoende: dat plantje is cichorei.

© Wieger Wamelink

Niet de wilde variant die je overal op de campus ziet bloeien. Nee, dit is de variant grumolo verde. ‘Een cultuurplant dus, vandaar dat ze hem niet herkenden’, licht Van Arkel vergoelijkend toe. Ze zochten iets wilde-plantenachtigs. Je moet het maar net weten.’ Van Arkel zag het dus goed. En dat is niet toevallig. Zijn proefschrift vijf jaar geleden ging over de cichorei.

Oproep
‘Ze’, dat zijn de ecologen van de natte natuurtuin. Ecoloog Wieger Wamelink schreef vorige week op intranet over de ontwikkeling van de tuin. Daar plaatste hij een foto en de oproep het plantje thuis te brengen. De eerste tien goede inzendingen mochten mee op excursie over de campus. De oproep leidde tot twee goede inzendingen. Wamelink: ‘En dan heb ik sla ook goed gerekend. Cichorei is verwant aan sla.’   

cichorei.2jpg.jpg

‘Dit is een variant die ik ken uit Italie’, vertelt Van Arkel verder. ‘Daar wordt hij gegeten als bladgroente. Radicchio heet het daar.’ Italiaanse cichorei wordt het volgens wikipedia ook wel genoemd. Dat het familie is van de wilde cichorei blijkt duidelijk als de plant gaat bloeien. ‘Die bloemen zijn net zo blauw als  van de wilde plant. Maar aan de bladvorm kun je het verschil zien. Radicchio is er in vele soorten en maten. Sommige bladeren lijken zelfs op die van de paardebloem.’

Inuline
Van Arkel kweekt de varianten bij wijze van hobby in zijn tuin. Zijn proefschrift ging over inuline, een suiker die uit de wortel van  cichorei wordt gewonnen. Inuline is een zoetstof die de mens niet kan afbreken. ‘Je wordt er dus niet dik van. En de stof heeft gunstige uitwerkingen op bijvoorbeeld de peristaltiek van de dikke darm. Ik heb studie gemaakt van de biosynthese van inuline. Hoe kun je die veranderen, zodat de plant meer inuline produceert.’

Resteert nog de vraag hoe de cultuurvariant grumolo verde in de natte natuurtuin is terechtgekomen? Daar heeft Wamelink wel een theorie voor. ‘Op die plek  stond vroeger het IvT, het Instituut voor de Veredeling van Tuinbouwgewassen. Het instituut ontwikkelde nieuwe blomen-, groente- en fruitrassen. ‘De cichorei-variant moet zijn ontsnapt.’


Re:ageer