Organisatie - 3 oktober 2017

Iedereen is creatief, in principe

tekst:
Roelof Kleis

Om oplossingen te bedenken voor moeilijke vraagstukken moet je creatief zijn. Maar is dat iedereen gegeven? Ja, zegt crea-onderzoeker Matthijs Baas vanavond in Studium Generale.

© Max Pixel

En Matthijs Baas kan het weten. Hij promoveerde cum laude aan de Universiteit van Amsterdam op een studie naar de psychologische aspecten
van creativiteit. Oftewel: welke gemoedstoestand is de beste voorwaarde voor creatieve oprispingen. Resource stelde hem alvast een paar prangende vragen.



 



Wat is eigenlijk creativiteit?

‘Dat is de gave in staat te zijn om op ideeën te komen die nieuw zijn en geschikt voor het vraagstuk waar men voor staat. Dat is een algemene definitie waar consensus over is tussen wetenschappers. Ideeën moeten dus vernieuwend zijn en geschikt. Anders wordt het bizar en excentriek, maar totaal niet uitvoerbaar en dat lost niks op.’


Is iedereen creatief?

‘Ja, dat denk ik wel. In principe kan iedereen creatief zijn. Neem bijvoorbeeld taal. Ieder mens is in staat om met eenvoudige bouwstenen als woorden, allerlei verschillende zinnen te maken en gedachten uit te drukken die nieuw en uniek zijn. Maar dat wil niet zeggen dat er geen verschillen zijn tussen mensen.’


Is creativiteit te trainen?

‘Je kunt creativiteit deels bevorderen door de juiste omstandigheden te creëren. Iedereen heeft het in principe in huis, maar vaak zitten mensen zichzelf in de weg door zichzelf wijs te maken dat ze niet associatief kunnen denken. Er zijn verschillende manieren die tot creativiteit leiden. Voor de een werkt het om langdurig en intensief met een vraagstuk bezig te zijn. Bij de ander werkt het door associatief te denken. Soms helpt het om een probleem even opzij te leggen, om een bepaald cirkeltje te doorbreken door even te gaan wandelen of iets anders te gaan doen. Je hebt dus keuzes: wat past bij mij. Daar kun je actief naar op zoek gaan.’


In welke stemming zijn we het creatiefst?

‘Daar heb ik veel onderzoek naar gedaan, onder andere tijdens mijn promotie. Veel mensen denken dat je ontspannen moet zijn om tot creativiteit te komen. Maar dat blijkt helemaal niet zo goed te werken. Een ontspannen houding doet bar weinig bij testen die creativiteit toetsen. Blijdschap werkt veel beter. Daar ga ik het vanavond over hebben, maasr ik geef nog niet alles weg.’


Stimuleert het hoger onderwijs creatief denken?

‘Deels wel. Er wordt volop gespeeld met nieuwe vormen van onderwijs, met nieuwe lesmethoden. Het lastige is om creativiteit te toetsen in tentamens. Daar valt nog veel winst te behalen. Tentamens zijn heel erg gericht op het toetsen van leerstof. Het is moeilijk om manieren te verzinnen om creativiteit te toetsen.’



Matthijs Baas spreekt vanavond voor Studium Generale om 20.00 uur in Impulse. Het is de eerste van drie lezingen over creativiteit.


Re:ageer